مبانی و مقدمات تدوین برنامه ملی پیشگیری از جرم در ایران

نویسنده

چکیده

پیش بینی، شناسایی و ارزیابی خطر وقوع جرم از یک سو و اتخاذ تدابیر و اقدام های لازم برای از بین بردن یا کاهش جرم در قالب برنامه ملی از سوی دیگر، از مؤثرترین روش های کاربردی پیشگیری از جرم به شمار می آیند. تدوین برنامه ملی پیشگیری از جرم، مستلزم فرایندی است که با در نظر گرفتن آن، سازوکارهای مهار جرم در هر جامعه مشخص شده و سپس به اجرا در می آیند. بررسی وضعیت موجود جرم و بزهکاری، نخستین مرحله ای است که به منظور شناخت، ارزیابی و ارائه راه حل انجام می گیرد. همچنین، شناسایی و تحلیل عمیق مسئله مورد نظر، ابعاد و ویژگی های آن را مشخص می سازد. این امر نه تنها امکان به تصویر کشیدن وضعیت مطلوب را فراهم می آورد، بلکه در دستیابی به برنامه های لازم جهت حل آن مسئله و تعیین راهبردهایی برای رسیدن به وضعیت مطلوب، راهنمای اصلی محسوب می شود. موفقیت در مرحله بررسی وضعیت موجود بزهکاری، به توسعه دانش تحلیل جرم وابسته است. وجود نظریه های علمی متعدد در زمینه تحلیل جرم و پیشگیری از آن، مجهز بودن به ابزارهای تحلیل جنایی و آگاه بودن از شیوه های بهره برداری از تحلیل های صورت گرفته، بررسی وضعیتِ موجود بزهکاری را تسهیل می کند و آن را روشن تر ساخته و کارایی آن را تضمین می کند. بررسی دامنه و وسعت جرم، تعداد، درصد خطر، تغییر و تحولات آن و همچنین، شناسایی بسترها و ظرفیت ها، ارزیابی و چگونگی اجرا و مدیریت آن، از اهمیت بسزایی برخوردار است. در این راستا، پیش نویس برنامه ملی پیشگیری از جرم در ایران، با هدف تمرکزگرایی در اجرای برنامه ها و طرح های پیشگیری از جرم و نیز مشارکت همه جانبه نهادهای متولی توسط کمیسیون پیشگیری از جرم مرکز مطالعات راهبردی معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضائیه تدوین شده است که اولین برنامه ملی جامع پیشگیری از جرم در ایران به شمار می رود.

کلیدواژه‌ها