پرورش فرهنگ سازمانی و کنترل جرایم شرکت‌ها

نویسنده

چکیده

در عصر جهانی‌شدن، نقش مهم شرکت‌های تجاری در رشد شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی انکارناپذیر است. با وجود این، اتخاذ راهبرد کسب حداکثر سود توسط حوزه‌های صنعتی موجب پیدایش پدیده‌ای نوظهور به نام جرم شرکت‌ها در پهنه عدالت کیفری شده‌ است. این جرایم که به عنوان جلوه‌ای از جرایم یقه سفیدان در پرتو جرم‌شناسی انتقادی مطالعه می‌شوند، به معنای اعمال غیرقانونی شرکت‌های تجاری در بسترهای شغلی است که تحت نظام ضمانت اجراهای کیفری قرار می‌گیرند. یکی از رویکردهای جرم‌شناسانه مهم در ریشه‌یابی جرایم شرکت‌ها، ارزیابی فرهنگ سازمانی آن‌ها است. بر اساس این رویکرد، وجود فرهنگ جرم‌زای شرکتی یکی از علل اصلی ارتکا

ب جرایم این قلمرو به شمار می‌رود. بر اساس شواهد موجود، برخی از شرکت‌ها با در اختیار داشتن مشکلات هنجاری و فرهنگی، تمایل به نقض قوانین جنایی دارند و از این‌رو جرایم در این حوزه‌های صنعتی، صرف‏نظر از رفتارهای فردی کنش‏گران شرکت‌ها افزایش می‌یابد. بنابراین، علّت ارتکاب جرم در شرکت‌ها و حوزه‌های صنعتی، وجود فرهنگ جرم است که منجر به تأیید هنجاری رفتارهای غیرقانونی می‌شود. افزایش فزاینده نرخ جرایم شرکت‌ها و ناکارآمدی نظام عدالت کیفری رسمی در پیشگیری از این جرایم، توسل به راهبردهای درون‌سازمانی را جهت کنترل جرایم این حوزه، اجتناب‌ناپذیر ساخته‌است. از این‌رو، این پژوهش با ارائه الگوی راهبردی پرورش‌ فرهنگ سازمانی، نقش آن را در پیش‌گیری از ارتکاب جرایم این قلمرو ارزیابی می‌کند. در این فرایند دانش‌بنیان، آموزش قانون‌مداری به کنش‌گران شرکتی، اولین گام است. سپس، کارکنان در پرتو نظام ارزشیابی عملکرد تحت پایش قرار می‌گیرند تا تأثیر برنامه‌های آموزشی بر آنان سنجیده شود. در مرحله بعد، چنان‌چه فرد به قانون‌شکنی خود ادامه دهد، از شرکت اخراج می‌شود. در گام بعدی، تأثیر برنامه‌های آموزشی مورد ارزیابی قرار می‌گیرند. بر این اساس، در صورت شکست تدابیر، برنامه‌ها تغییر می‌کنند و در صورت تأیید، راهبردهای حفظ فرهنگ سازمانی مطلوب اتخاذ می‌شوند.

کلیدواژه‌ها