مقابله و پیشگیری کیفری از تامین مالی تروریسم

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: مقابله و پیشگیری از تامین مالی تروریسم امروزه یکی از سیاستهای مهم در مبارزه علیه تروریسم محسوب می‌شود. در این میان، مقابله و پیشگیری با رویکرد کیفری ابعاد گسترده‌ای در میان دولتها یافته است. بر این اساس، دولتها هم بُعد بین‌المللی و هم در بُعد ملی اقدام به تصویب قوانینی نمودند تا ضمن جرم‌انگاری تامین مالی تروریسم و تعیین مصادیق آن، اقداماتی نیز به منظور پیشگیری از آن اتخاذ نمایند.
روش‌ تحقیق: روش تحقیق در این مقاله تحلیلی- توصیفی می‌باشد.
یافته‌ها: سیاستهای ملی در مقابله و پیشگیری کیفری با تامین مالی تروریسم ضمن رعایت استانداردهای جهانی در این خصوص باید کارآمد و موثر نیز باشد. در ایران نیز اقدامات تقنینی با رویکرد کیفری به منظور مقابله با تامین مالی تروریسم صورت گرفته است. در این مقاله ضمن بررسی ابعاد اقدامات صورت گرفته در ایران برای پیشگیری و مقابله با تامین مالی تروریسم، این امر را مورد مطالعه قرار می‌دهیم که آیا سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در بُعد تقنینی با رویکرد کیفری در قوانین ایران، سازوکارهای لازم برای پیشگیری و مقابله با تامین مالی تروریسم را دارد؟ و این اقدامات تا چه میزان با استانداردهای بین‌المللی منطبق است؟ همچنین، نواقص و کاستی های موجود در این زمینه نیز مدنظر می‌باشد.
نتیجه‌گیری: در بُعد بین‌المللی، رویکردی که بر مبنای کنوانسیون سرکوب تامین مالی تروریسم و سایر اسناد بین‌المللی به منظور پیشگیری و مقابله با تامین مالی تروریسم بنا گردیده، بدنبال ایجاد روشهایی یکسان و موثر در مقابله با منابع مالی تروریسم و پولشویی است که اتخاذ رویکرد کیفری به منظور جرم‌انگاری اعمالی که امکان تامین مالی تروریسم را فراهم می‌کند، مدنظر این معاهدات بوده است. در بُعد ملی، ایران در این خصوص منفعل نبوده و گام‌هایی به منظور جرم‌انگاری و تعیین اقدامات پیشگیرانه با رویکرد کیفری در بُعد ملی برداشته است. در بُعد تقنینی تصویب قانون مبارزه با تامین مالی تروریسم گام مهمی در شکل‌گیری این فرآیند بوده است.

کلیدواژه‌ها


-اردبیلی، محمدعلی؛ میرفلاح نصیری، ندا (1396). اجرای کنوانسیونهای بین‌المللی متضمن قاعده در ایران «استرداد یا محاکمه»، مجله حقوقی دادگستری، 81(98): 35-7.
-آلبوعلی، امیر و وزیری‌هامانه، معصومه (یگانه) (1398). مبارزه با تامین مالی تروریسم در حقوق ایران، کنگره ملی تازه یافته‌ها در علوم انسانی، تهران- دانشگاه علامه طباطبایی، موسسه غیرانتفاعی میرداماد گرگان.
-جلالی، محمود؛ شکوری، معصومه (1392). روند متّحدالشکل‌سازی حقوق قراردادها در سطح بین‌المللی، 2(3): 177-151.
-خدائیان‌پگنی، ذبیح‌الله (1391). بررسی تطبیقی نهادهای نظام عدالت کیفری فرانسه و ایران در مقابله با جرایم اقتصادی، مجله مطالعات حقوقی، 4(7): 58-31.
-رضوی‌فرد، بهزاد؛ معصومی، مسعود (1397). جایگاه پیشگیری غیرکیفری از تامین مالی تروریسم در سیاست جنایی ایران، فصلنامه پژوهشهای اطلاعاتی و جنایی، 13(52): 32-9.
-روستایی، مهرانگیز (1388). ارزیابی مداخله کیفری در حوزه جرایم اقتصادی، فصلنامه کارگاه، 2(7): 31-6.
-سبزعلیان، یاسین (۱۳۹۷). بررسی مقررات مبارزه با پولشویی در حقوق کیفری ایران، سومین همایش بین‌المللی فقه و حقوق، وکالت و علوم اجتماعی، همدان، دبیرخانه دائمی همایش.
-شمس‌ناتری، محمدابراهیم؛ اسلامی، داوود (1394). ماهیت کیفری تامین مالی تروریسم، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، 2(4 و 5): 286-257.
-صبوری‌پور، مهدی؛ علی‌پور، شیما (1397). پیشگیری از تروریسم از طریق مبارزه با تأمین منابع مالی، فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی، 24(84).
-صفاری، علی (1380). مبانی نظری پیشگیری از وقوع جرم، مجله تحقیقات حقوقی، تهران: دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، (33 و 34): 320-267.
-غلامی، علی؛ پوربخش، سیدمحمدعلی (1390). مبارزه با پولشویی در قوانین ایران و اسناد بین‌المللی، مطالعات اقتصاد اسلامی، 4(7): 120-93.
-کدخدایی، عباس (1380 ). ساختار و حقوق اتحادیه اروپایی، تهران، نشر میزان.  
-گروه ضربت اقدام مالی (1392). استانداردهای بین‌المللی مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم، ترجمه فردوس زارع قاجاری و علی قائم مقامی، تهران: نشر تاس.
-طیبی‌فرد، امیرحسین (1384). مبارزه با تأمین مالی تروریسم در اسناد بین‌المللی، مجله حقوقی، دفتر نشریه خدمات حقوقی بین المللی جمهوری اسلامی ایران، (32): 305-259.
-نورمحمدی، فوزیه و خالقی، ابوالفتح (1398). سیاست کیفری ایران در قبال تامین مالی تروریسم، پنجمین همایش بین‌المللی مدیریت،روانشناسی و علوم انسانی با رویکرد توسعه پایدار، تهران، مرکز راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار.
-معظمی، شهلا؛ نمامیان، پیمان (1393). حقوق مبارزه با تروریسم هسته‌ای در اسناد بین‌المللی، تهران: نشر دادگستر.
-نمامیان، پیمان (1390). واکنش‌های عدالت کیفری به تروریسم، تهران: نشر میزان.
-Zagaris, Bruce (2015). Money Laundering and Counterterrrorism Financial Enforcement, Cambridge University Press.
- Carroll, Paul, Windle, James (2018). Cyber as an enabler of terrorism financing, now and in the future, Journal of Policing, Intelligence and Counter Terrorism, 13(3).
- Kupatadze, Alexander, Argomaniz , Javier (2019). Introduction to Special Issue –Understanding and conceptualizing European jihadists: Criminals, extremists or both?, European Journal of Criminology, 16(3).
- Griner, Hill Laura, Crowley D Max, Kuklinski Margaret R, Jones Damon E. (2013). Research priorities for economic analyses of prevention: Current issues & future directions, Prevention Science.
-Crowley D Max (2013). Building Efficient Crime Prevention Strategies Considering the Economics of Investing in Human Development, Criminology & Public Policy, 12(2).
- Pol, Roland F. (2020). Anti-money laundering: The world's least effective policy experiment? Together, we can fix it, Journal Policy Design and Practice, 3(1).