تحلیل توصیه‌نامۀ گروه اقدامِ ویژۀ مالیِ مشترک(FATF) از منظر سیاست جنایی پیشگیرانه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.

2 استادیار گروه حقوق، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.

3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه باهنر، کرمان، ایران

چکیده

زمینه و هدف: گروه ویژۀ اقدام مالی موسوم به (FATF) دارای یکسری رهنمودهای چهل و نه ‌گانه‌ای(49) است که برای سامان‌دهی به ساختار مالی- حقوقی جوامع و نیز جامعه جهانی تنظیم شده است. این سند در ابعاد فنی نیز یکسری استانداردهای جهان شمول را برای هماهنگی و ارتقای سطح کیفی سیستم مالی جامعه بین‌المللی طراحی و پیشنهاد نموده است که خود حاوی یکسری از آموزه‌های پیشگیری کیفری و پیشگیری غیرکیفری است.
یافته‌ها: با مطالعۀ ابعاد جرم‌شناختیِ سیاست جنایی انعکاس‌یافته در توصیه‌نامۀ گروه کاری اقدام مالی، نشان از گرایش آن به گفتمان سیاست کیفری واکنشی است. در واقع در این سند، هم معنای مضیق سیاست جنایی که همانا مبارزه با جرم و جنایت از طریق ضمانت اجراهای کلاسیک و سرکوبگر است مورد نظر بوده و و هم معنای موسع آن که علاوه بر سیاست کیفری به مقولۀ پیشگیری قبل از وقوع جرم و حضور کلیه ساختارهای جامعه در امر مبارزه با جرم و فساد مالی و ریشه‌کن‌سازی آن‌ها هم توجه دارد.
نتیجه گیری: در توصیه‌نامۀ گروه کاری اقدام مالی، یک مدل ویژه از سیاست جنایی با تمام ابعاد و اشکالش نمود عینی یافته که بیش از هر راهبردی، بر تکنیک یا روش پیشگیری امنیت‌مدار و کیفری از جرایم پولشویی و تامین مالی تروریسم تاکید دارد؛ سیاست جناییِ تقنینی ایران نیز عمیقاً تحت تاثیر این روش قرار داشته و در قوانین مبارزه با پولشویی و تامین مالی تروریسم سعی نموده است تا از رهگذر اجرای نظام مجازات‌های سخت و شدید موجبات و مجاری رخداد جرایم مذکور را مسدود و یا حداقلی سازد.

کلیدواژه‌ها