ساز و کارهای پیشگیرانه برای مقابله با تحریم های اقتصادی آمریکا علیه ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران

2 گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران. دانشیار گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران(نویسنده مسئول)

3 گروه حقوق، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران. استادیار گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

چکیده

تحریم، یکی از ابزارهای قهرآمیز بین‌المللی دولت‌ها برای تغییر رفتار آن‌ها است که با هدف تغییرات چشمگیر و بنیادین در هنجارها، ساختارها و رفتارهای کشورها اعمال می‌شود. در دهه ‌های اخیر مهم‌ترین عاملی که باعث اعمال تحریم علیه ایران شده است برنامه‌های هسته‌ای ایران بوده است. با توجه به اهمیت نظام اقتصادی در سالهای گذشته یکی از بخش های مهمی که همواره مورد تحریم آمریکا قرار گرفته، حوزه اقتصاد ایران بوده است. بر این اساس به دنبال بررسی این امر هستیم که تحریم های اقتصادی آمریکا بر نظام اقتصادی ایران از چه ماهیت، دامنه و حوزه ای برخوردار است؟ همچنین این تحریم ها چه تاثیری بر نظام اقتصادی ایران داشته است؟ به علاوه چه اقدامات پیشگیرانه ای برای کاهش اثرات آن می توان اعمال نمود؟اثر تحریم های اقتصادی آمریکا موثر در حوزه تأمین دارو و تجهیزات پزشکی، امنیت غذایی (تغذیه سالم)، اشتغال، مسکن مناسب و بهداشتی، هوای پاک، سیستم بانکی و پولی، صنایع تجاری( نفتی و گازی- کشاورزی) و در حوزه تجارت خارجی، محدودیت در خرید و تأمین کالاهای وارداتی، افزایش هزینه‌ها و قیمت کالاهای وارداتی می باشد.برای پیشگیری از تاثیر تحریم ها باید راهکارهای کارآمدتری چون دیپلماسی اقتصادی و اقتصاد مقاومتی، تولید دانش اقتصادی مبتنی بر شرایط تحریم و تقویت دیپلماسی اقتصاد غیر دولتی را در سیاستگذاری های اقتصادی بطور خاص در قانون برنامه های پنج ساله توسعه مد نظر قرار داد.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:
الف: منابع فارسی
- آل کجباف، حسین؛ انصاریان، مجتبی (1393). تأثیر تحریم‌های یک‌جانبه و چندجانبه بر ایران از منظر حق بر سلامت شهروندان ایرانی، فصلنامه حقوق پزشکی، 8(29): 50-11.
- ترابی، یوسف (1383). بررسی روابط اقتصادی، نظامی ایران و آمریکا، تهران: نشر عروج، چاپ اول.
- کیماسی، مسعود؛ رضایی، سولماز؛ غفاری‌نژاد، امیرحسین (1395). تأثیر تحریم‌های نظام بانکی کشور بر سودآوری آن‌ها، فصلنامه پژوهش‌های پولی-بانکی، 9(28): 197-171.
- موسویان، سیدحسین؛ حسینی، دیاکو (1395). منطق پیامدهای مطلوب و نامطلوب برجام، پژوهشکده مطالعات راهبردی.
- ملاکریمی، امید؛ جلالی، محمود؛ رئیسی، لیلا (1396). تحلیل حقوقی «قطعنامۀ 2231 شورای امنیت» و بررسی رابطۀ آن با «برجام»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، 47(4).
- نظیف، مجتبی؛ ظاهری، علیرضا (1397). نسل جدید موافقت‌نامه‌های بین‌المللی؛ برجام، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، 19(58): 192-165.
- دلخوش، علیرضا (1396). برجام و پسابرجام از دیدگاه حقوق بین‌الملل، فصلنامه سیاست خارجی، 31(1): 73-51.
- منظور، داوود و مصطفی‌پور، منوچهر (1392). بازخوانی تحریم‌های ناعادلانه؛ ویژگی‌ها، اهداف و اقدامات، فصلنامه سیاست‌های مالی و اقتصادی، 1(2): 42-21.
- بالازاده، زهره؛ اشرفی، امراله؛ بارانی، فرهاد (1394). بررسی واکنش ایران به چالش‌ها و تحریم‌های بین‌المللی از منظر سازه‌انگارانه، فصلنامه مطالعات روابط بین الملل، 8(32): 114-67.
- علیپور تهرانی، بهزاد (1372). مکانیزم ارتباطی دولت و بخش خصوصی و ظهور بنگاههای عظیم صنعتی و بازرگانی در ژاپن، تهران: موسسه چاپ و انتشارات وزارت خارجه.
- فاخری، مهدی (1382). سازمان تجارت جهانی و سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
- رایجیان اصلی، مهرداد (1397). درآمدی بر جرم‌شناسی، تهران: نشر سمت.
- رحیمی‌نژاد، اسماعیل (1394). جرم‌شناسی، چاپ چهارم، تبریز: نشر فروزش.
- زهرانی، مصطفی (1386). نظریه تحریم اقتصادی، تهران: وزارت امور خارجه.
ب: منابع لاتین
- Askari, H. (2003). Economic sanctions: examining their philosophy and efficacy, USA, Greenwood Publishing Group.
- Bauer, K. (2017). Iran on notice, Testimony submitted to the House Committee on Foreign Affairs, The Washington Institute for Near East Policy.
- Terris, C.G. (2017). Iran at the WTO: the future of U.S. state sponsor of terrorism sanctions, International Law and Politics, 49(1), .
- Burlone, J.B. (2002). Economic sanctions: the institutional factor, Canadian Journal of Development Studies, 23(1), .
- Shamgholi, F. (2012). Sanctions against Iran and their effects on the global shipping industry, Master’s thesis, Lund University.
- Albright, D., & Stricker, A. (2016). Iranian atomic energy organization attempted carbon fiber procurement, Institute for Science and International Security. Available at: http://isis-online.org/isis-reports/detail/iranian-atomic-energy-organization-attempted-carbon-fiber-procurement.
- Esfandiary, D. (2013). Assessing the European Union’s sanctions policy: Iran as a case study, EU Non-Proliferation Consortium: Non-Proliferation Papers, 34.
- Slavin, Barbara (2011). Iran Sanctions: Preferable to War but No Silver Bullet, Atlantic Council’s Iran Task Force, Washington, DC, Available at: http://www.acus.org/publication/iran-sanctions-preferable-war-no-silver-bullet.
- Samore, G. (2015). Sanctions against Iran: A guide to targets, terms, and timetables, Belfer Center for Science and International Affairs, Harvard Kennedy School.
- Fifield, A. (2008). How money brokers help Iranians to side step sanctions, Available at: http://www.thefinancialexpress-bd.com/moneybrokers.html.
- Harper, S.R. (2017). Can U.S. sanctions on Iran survive Iran’s world trade organization accession? N.Y.U, Annual Survey of American Law.
- Seeberg, P. (2016). The EU and the international sanctions against Iran: European and Iranian foreign and security policy interests, and a changing Middle East, Palgrave Communications, available at:
http://dx.doi.org/10.1057/palcomms.2016.80.
- Saner, Raymond and yia,S (2002). Lands Nether: Klingender, Time modern post in Mutations:D Institute of  International Relations.
- Katzman, K. (2016). Iran’s foreign policy, Congressional Research Service, Report No.7.
- Drezner, D.W. (2015). Targeted sanctions in a world of global finance, International Interactions: Empirical and Theoretical Research in International Relations, 41(4).