ماهیت و آثار حاکم بر ثبت الکترونیکی اسناد در پیشگیری از جعل

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.

2 استادیار گروه حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده مسئول

3 استادیار گروه حقوق، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.22034/cps.2021.209666.1313

چکیده

زمینه و هدف: توسعه تکنولوژی در ماهیت اسناد تغییر ایجاد نموده و امروزه شکل جدیدی از اسناد به نام اسناد الکترونیکی به وجود آمده‌اند. به علاوه، نظام سنتی ثبت اسناد نیز جای خود را به ثبت الکترونیکی داده که می‌تواند آثار بسیاری به همراه داشته باشد. بر این مبناء، به این امر پرداخته‌ می‌شود که ثبت الکترونیکی اسناد با چه اهدافی انجام می‌شود؟ و آیا ثبت الکترونیکی اسناد می‌تواند از ارتکاب جعل پیشگیری نماید؟
روش: باتوجه به ماهیت موضوع، پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ گردآوری اطلاعات به روش اسنادی و از طریق مطالعه قوانین و منابع معتبر انجام شده و اطلاعات به دست آمده به صورت توصیفی- تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
یافته‌ها و نتایج: الکترونیکى کردن اسناد و ثبت آنها در یک سامانه ملى که مجموعه‌اى از مشخصات مالک، ملک، شناسه ملى و کد پستى، نمایش نقشه کاداستر و نقشه هوایى ملک در این سامانه جمع شده و تکمیل آن‌ها در یک بانک اطلاعات که به صورت آنلاین در دسترس است، امکان‌پذیر باشد، از ویژگی‌هاى ثبت الکترونیکى اسناد است. ثبت الکترونیکی اسناد با دو هدف حقوقی- قضایی و اقتصادی صورت می‌گیرد. همچنین، ثبت الکترونیکی اسناد می‌تواند آثار مختلفی در حوزه کیفری و غیرکیفری به همراه داشته باشد. یکی از آثار ثبت الکترونیکی اسناد پیشگیری از ارتکاب جعل است که رویکرد مقنن در این زمینه متمرکز بر پیشگیری کیفری است؛ اما پیشگیری اجتماعی نیز می‌تواند شامل اقدامات آموزش‌محور و استفاده از رسانه‌های اجتماعی باشد و البته، با توجه به تحول در ماهیت جرائم سایبری لازم است تا در حوزه پیشگیری وضعی تمهیدات موثری اندیشیده شود.

کلیدواژه‌ها


- ابراهیمی، محمد‌هادی. (1393). ثبت الکترونیک اسناد در نظام حقوقی ایران. [پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور استان تهران].
- ابوالحسنی، سلامه و تقی‌پور، عبدالسلام. (1398). جرم جعل در قانون مجازات اسلامی. دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهشهای دینی. علوم اسلامی. فقه و حقوق در ایران و جهان اسلام. کرج.
- اﻟﺴﺎن، ﻣﺼﻄﻔﻰ. (1393). ﺣﻘﻮق ﻓﻀﺎى ﻣﺠﺎزى. ﭼﺎپ اول. اﻧﺘﺸﺎرات ﻣﺆﺳﺴﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و ﭘﮋوﻫﺸ‌ﻬﺎى ﺣﻘﻮﻗﻰ ﺷﻬﺮ داﻧﺶ.
- ﺑﺨﺘﻴﺎروﻧﺪ، ﻣﺼﻄﻔﻰ. (1389). ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻄﺒﻴﻘﻰ ﻣﻘﺮرات ﺣﺎﻛﻢ ﺑﺮ ﻣﺒﺎدﻻت اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ. داﻧﺸﮕﺎه اﻣﺎم ﺻﺎدق (ع).
- پیکا، ژرژ. (1399). جرم‌شناسی. چاپ پنجم. بنیاد حقوقی میزان.
- پیریایی، حبیب. (1397). بررسی نقش سیاست‌های آموزشی-­تربیتی در پیشگیری از بزهکاری. اولین همایش ملی جهانی سازی حقوق کودکان و نوجوانان از دیدگاه حقوقی و روانشناسی. مشهد.
- خادم رضوی، قاسم؛ شفیعی، فاطمه. (1393). الزامات حقوقی ثبت الکترونیکی اسناد رسمی در حقوق ایران و فرانسه. دو فصلنامه دانش و پژوهش حقوقی، 3(2)2، 98-75.
https://ajkrl.scu.ac.ir/article_11812.html
- رازاﻧﻰ، ﺑﻬﻤﻦ. (1379). ﺣﻘﻮق ﺛﺒﺖ. اﻧﺘﺸﺎرات اﺳﺎﻃﻴﺮ.
- ﺳﺎﻋﻰ، ﺳﻴﺪﻣﺤﻤﺪرﺿﺎ و ﺑﺎﺑﺎﺧﺎﻧﻰ، رﺿﺎ. (1391). ﺑﺮرﺳﻰ ارزش اﺛﺒﺎﺗﻰ اﺳﻨﺎد اﻟﻜﺘﺮوﻧﻴﻜﻰ در ﺣﻘﻮق اﻳﺮان. ﭘﮋوﻫﺸﻨﺎﻣﻪ ﺣﻘﻮق اﺳﻼﻣﻰ، 13(1)35، 22-1.
https://ilr.journals.isu.ac.ir/article_1017.html
- سلطانی، شبنم. (1397). بررسی جزایی جرم جعل. اولین همایش بزرگ مطالعات و پژوهش‌های علمی علوم انسانی. تهران.
- کی نیا، محمد و فاطمیان، مسعود. (1394). قواعد حاکم بر حقوق اسناد الکترونیکی (با توجه به قوانین داخلی و بین‌المللی). نخستین کنگره بین‌المللی جامع حقوق.
- معین، محمد. (1388). فرهنگ فارسی معین. جلد دوم. انتشارات امیرکبیر.
- محمودی، امیررضا و آریانژاد، سیده پرستو (1398). آثار الکترونیکی شدن ثبت اسناد در پیشگیری از جعل در حقوق جزای ثبتی ایران. پنجمین همایش ملی حقوق (تحولات مسئولیت‌های مدنی در نظام حقوقی ایران). یزد.
- محمد نسل، غلامرضا. (1392). روش‌های پیشگیری کیفری از جرایم (با تاکید بر جرم ضرب و جرح). نظارت و بازرسی، 6(25)، 80-57.
-Crowley, D M (2013). Building Efficient Crime Prevention Strategies Considering the Economics of Investing in Human Development. Criminology & Public Policy, 12(2). 353-366.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4137908.
-Griner, H. L., Crowley, D. M., Kuklinski, M. R., Jones, D. E. (2013). Research priorities for economic analyses of prevention: Current issues & future directions. Prevention Science, pub ahead of print.