مسئولیت مدنی دولت در قبال اِعمال قوانین با رویکرد پیشگیری از اقدامات مجرمانه جهت کاهش خسارات ناشی از ریزگردها در حقوق ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

2 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران.

10.22034/cps.2021.207705.1258

چکیده

زمینه و هدف : خسارت‌های ناشی از ریزگردها تحت عنوان آلاینده‌های هوا متعدد و متنوع هستند و علیرغم اینکه این ریزگردها آثار مخرب و زیانباری بر محیط دارند در عرصه حقوق داخلی کمتر مورد توجه قانون گذار قرار گرفته است. هدف از این پژوهش بررسی انواع شیوه پیشگیری از اقدامات مجرمانه جهت جبران خسارات ناشی از ریزگردها می‌باشد.
روش شناسی : روش تحقیق به صورت مطالعه مروری و استفاده از منابع کتابخانه ای می باشد.
یافته و نتایج : در این پژوهش اقدامات پیشگیرانه ناشی از ریزگردها، اعمال قانون از طریق مراجع اداری(اداره مالیات)، موارد کنترل و پیشگیری از ریزگردها در حقوق ایران، شیوه های جبران خسارات ناشی از ریزگردها، شرایط خسارت قابل جبران، شیوه های جبران خسارت و شیوه های تضمین اصل جبران کامل خسارت مورد بررسی قرار گرفت.بررسی‌ها نشان داد پیشگیری قاعده طلایی حقوق در حقوق داخلی و بین المللی است.استفاده از ابزارهای مالیاتی و شیوه های پیشگیری در قوانین متعدد حقوقی و کیفری در صورتی که از کارآیی لازم برخوردار باشد، یکی از مهم‌ترین ابزارهای کنترل و کاهش آلودگی هوا است. نظامات پلیسی و نظارتی شامل موارد «منع»، «اجازه قبلی» و «اعلام قبلی» می توانند در ارتباط با خسارات ناشی از ریزگردها مورد توجه باشند. از سوی دیگر جمع شدن ارکان مسئولیت مدنی دولت مفهم این موضوع هست که ، دولت مکلف به جبران خسارات است و عامل زیان بایستی برآیند عمل و اقدام ناشایست خودرا جواب گو باشد و با دستاویز به اعمال حق وضعیت زیان دیده را به حالت قبلی خود درآورد.

کلیدواژه‌ها


- امامی، حسن. (1379). حقوق مدنی1. چاپ بیست و نهم. انتشارات اسلامی.
- انتظاری نجف‌آبادی، علیرضا. (1394). مسئولیت مدنی دولت در برابر خسارات زیست‌محیطی. چاپ اول. انتشارات نشر مخاطب.
- بابائی، ایرج. (1385). حقوق بیمه. چاپ پنجم. انتشارات سمت.
- بابائی، ایرج. (1398). حقوق مسئولیت مدنی. جلد دوم. چاپ سوم.  انتشارات قوه قضاییه.
- بهرامی احمدی، حمید. ( 1366). سوءاستفاده از حق. چاپ اول. انتشارات اطلاعات.
- جعفری لنگرودی، محمدجعفر. (1384 ). ترمینولوژی حقوق. چاپ دوم. گنج دانش.
- حیاتی، علی عباس. (1390). آیین دادرسی مدنی2. چاپ اول . نشر میزان.
- صفایی، حسین، رحیمی، حبیب الله. (1398). مسئولیت مدنی. چاپ دوازدهم. نشر سمت.
- علمخانی، اعظم. (1395). مسئولیت مدنی دولت درقبال آلودگی محیطی. چاپ دوم. نشر خرسندی.
- کاتوزیان، ناصر. (1393). ضمان قهری مسئولیت مدنی. چاپ 13. موسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران.
- کریمی، داریوش؛ موسوی مدنی، نگین. (1396). بررسی کارآمدی قوانین و مقررات ناظر برآلودگی هوا در حقوق ایران. فصلنامه علوم و تکنولوژی محیط زیست، 19 (4)، 581 – 571.
https://jest.srbiau.ac.ir/article_10758.html
- کریمی نیا، محمدمهدی. (1395). حسبه. چاپ اول. انتشارات مجد.
- گلدوزیان، ایرج. (1382). حقوق جزای عمومی. چاپ هفتم. نشر میزان.
- گنجعلی نژاد، منیژه. ( 1394). ریزگردها والزامات حقوقی دولت‌ها. چاپ اول. انتشارات خرسندی.
- محمدی، امید. (1394). محشای مسئولیت مدنی و خسارت. چاپ اول. انتشارات اندیشه عصر.
- مشهدی، علی. (1392). حقوق آلودگی هوا. چاپ اول. نشر خرسندی.
- نوربها، رضا. (1380). زمینه حقوق جزای عمومی. چاپ سوم. انتشارات گنج دانش.
- یزدانیان، علیرضا. (1379). قلمروی مسئولیت مدنی. چاپ اول. نشرادبستان.
- یوسفی، علی. (1397). اصل جبران کامل خسارت. چاپ اول. انتشارات جنگل.